خبر قوانین و مقررات | تاریخ انتشار: 1395/03/04

دستورالعمل کنترل جمعیت سگهای ولگرد

دستورالعمل کنترل جمعیت سگهای ولگرد

دستورالعمل کنترل جمعیت سگهای ولگرد

دستورالعمل کنترل جمعیت سگهای ولگرد

 

معاونت امور شهرداريها

دفتر هماهنگي خدمات شهري

دبيرخانه ستاد مركزي كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان

دستورالعمل آنترل جمعيت

سگهاي ولگرد

٢

پاييز 87

ماده 1

مقدمه

يكي از مشكلات مهم بهد اشتي واجتماعي در بسياري از شهرها و روستاهاي كشور وج ود سگهاي

ولگرد مي باشد. اگرچه سگ از دوستان قديم بشر محسوب شده و بيش از هزاران سال از اهلي شدن

اين حيوان و نقش مفيد آن در زندگي بشر مي گذرد، ولي با شناخت برخي از بيماريهاي قابل انتقال

بين حيوان و انسان و به مخاطره افتادن سلامت انسانها، امروز در هيچ نقطه اي حضور آزاد سگهاي

بدون صاحب در خيابانها امر پذيرفته شده اي نيست و لازم است اقدامات اساسي درخصوص كنترل

اصولي اين حيوانات بعمل آيد كه در اين راست ا و براساس مفاد بند 15 ماده 55 قانون شهرداري كه

جلوگيري از شيوع امراض ساريه انساني و حيواني و ...، و جمع آوري حي وانات بلاصاحب و دفع

حيوانات مريض، مزاحم و ولگرد را وظايف شهرداري دانسته است و استناد به بند 31 ماده 10

80 اين دستورالعمل با هدف اجرايي نمودن /11/ اساسنامه، تشكيلات و سازمان دهياريها مصوبه 21

مفاد اين ماده قانوني و رفع مشكلات شهرداري ها و دهياريهاي كشور در زمينه كنترل جمعيت

سگ هاي ولگرد توسط سازمان شهرداريها و دهياريهاي كشور و در قالب ستاد مركزي كنترل

جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان و با همكاري و تاييد ساير اعضاء به شرح مفاد زير تدوين

شده است.

ماده 2

اهداف

1. كنترل بيماريهاي قابل انتقال بين حيوان و انسان از طريق شناسايي كانون تجمع سگهاي ولگرد و كنترل

جمعيت آنها با انتخاب روش مناسب.

٣

2. ارتقاي سطح آگاهي هاي عمومي درخصوص رعايت اصول بهداشتي در مواجهه با حيوانات مزاحم( با الويت

سگ هاي ولگرد )

ماده 3

تشكيلات اجرايي

تشكيلات اجرايي جهت اجراي اين دستورالعمل در چهار سطح تشكيل مي گردد:

الف ) سطح ملي : ستاد مركزي كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان

اعضاء ستاد :

1. معاون هماهنگي امور عمراني وزارت كشور و رئيس سازمان شهرداري ها و دهياريهاي

كشور(رئيس ستاد )

2. معاونت محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست

3. معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رئيس جمهور مديركل دفتر برنامه ريزي اجتماعي

4. شهرداري تهران معاون خدمات شهري

5. دادستاني كل كشور نماينده دادستان كل در امور اسلحه و مهمات

6. مديركل دفتر امنيتي وزارت كشور

7. وزارت جهاد كشاورزي مديركل دفتر وزارتي

8. وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي كشور رئيس مركز سلامت و محيط كار

9. وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي كشور رئيس مركز مديريت بيماريهاي

واگيردار

10 . سازمان شهردار يها و دهياري هاي كشور مديركل دفتر هماهنگي خدمات شهري

(دبير ستاد )

11 . رئيس سازمان دامپزشكي كشور معاونت بهداشتي و پيشگيري

12 . رئيس انجمن حمايت از حيوانات

13 . پليس پيشگيري ناجا معاونت عمليات

14 . ساحفاجا معاونت اسلحه و مهمات

٤

15 . وزارت كشور مديركل دفتر امور اجتماعي

16 . سازمان شهرداريها و دهياريهاي كشور مديركل دفتر عمران و توسعه روستايي

وظايف ستاد مركزي :

1. برنامه ريزي و انتخاب روش هاي مناسب در زمينه كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به

انسان در سطح كشور.

2. ارائه دستورالعمل ها و استراتژي هاي كلان.

3. حمايت و نظارت بر فعاليتهاي كارگروه استاني، شهرستان و شهرداري ها.

4. برنامه ريزي برگزاري دوره هاي آموزشي مورد نياز .

5. برگزاري جلسات بصورت منظم حداقل دو بار در سال (جلسات با حضور حداقل 9 نفر از اعضاء

رسميت خواهد داشت).

ب ) استاني : كارگروه استاني كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان

اعضاء كارگروه :

1. معاون امور عمراني استانداري (رئيس كارگروه )

2. مديركل دفترامور شهري استانداري (دبير كارگروه)

3. نماينده معاونت سياسي و امنيتي استانداري

4. مديركل دفتر امور روستايي استانداري

5. نماينده شوراي اسلامي استان

6. معاون خدمات شهري شهرداري مركز استان

7. نماينده شهرداران استان

8. مديركل اداره كل حفاظت محيط زيست استان

9. معاونت هاي بهداشتي دانشگاه هاي علوم پزشكي

10 . نماينده نيروي انتظامي استان

11 . نماينده دادستاني استان

12 . مديركل اداره كل دامپزشكي استان

٥

13 . مديركل صدا و سيماي مركز استان

14 . رئيس انجمن حمايت از حيوانات نماينده استان

15 . مديركل دفتر امور اجتماعي استانداري

16 . نماينده دهياران استان

تبصره 1 رئيس كارگروه مي تواند در صورت نياز و يا با پيشنهاد اعضاء، از ساير افراد جهت حضور

در جلسات كارگروه دعوت بعمل آورد.

تبصره 2 ستاد مركزي مي تواند در صورت ضرورت نماينده خود را جهت نظارت به جلسات كارگروه

استاني اعزام نمايد.

وظايف كارگروه استان :

1. برنامه ريزي لازم جهت اجراي مصوبات ستاد مركزي.

2. پشتيباني از اجراي طرح ها در سطح استان ، حمايت از فعاليتهاي كارگروه شهرستان و نظارت

بر فعاليتهاي آنها.

3. برگزاري جلسات منظم (حداقل هر 3ماه يكبار )و ارائه پيشنهادات و گزارش جلسات به ستاد

مركزي.

4. برنامه ريزي لازم جهت برگزاري دوره هاي آموزشي مصوب ستاد مركزي.

5. بررسي درخواست هاي واصله از كارگروه هاي شهرستان در خصوص تعداد سلاح بيهوشي

درخواستي و انعكاس و پيگيري آن از ستاد مركزي.

6. تقسيم استان به مناطق عملياتي جهت ايجاد مراكز كنترل جمعيت سگهاي ولگرد و انتخاب

شهرداران متولي اين مراكز.

7. ابلاغ احكام كارگروه شهرستاني و پيگيري برگزاري منظم جلسات آنها

تبصره : كارگروه استاني با اخذ نظرات كارگروه هاي شهرس تان، شهرداري ها و دهياري هاي استان، به

نحوي اقدام به منطقه بندي استان ( با توجه به وسعت ، برآورد تعداد سگ هاي ولگرد ، امكانات

شهرداري ها و دهياريه ا و ... )، تعيين محل احداث مراكز نگهداري حيوانات مزاحم شهري و تعداد

واحد هاي زنده گيري مي نمايد كه امكان استفاد ه مشترك از تاسيسات و تجهيزات فراهم آمده و هر

٦

شهرداري و دهياري نياز به ايجاد تاسيسات و امكانات و تجهيز واحد زنده گيري نداشته باشد . بديهي

است كه هزينه هاي اجراي طرح بر اساس تعرفه مصوب كارگروه استان به ازاي هر قلاده برآورد و

توسط شهرداري مجري از ساير شهرداري ها و دهياري ها اخذ خواهد شد.

ج ) شهرستان : كارگروه شهرستان كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان

اعضاء كارگروه :

1. فرماندار ( رئيس كارگروه شهرستان )

2. شهرداران شهرهاي شهرستان (شهردار مركز شهرستان بعنوان دبير كارگروه )

3. رئيس اداره حفاظت محيط زيست شهرستان

4. رئيس مركز بهداشت شهرستان

5. نماينده نيروي انتظامي شهرستان

6. نماينده دادستاني شهرستان

7. رئيس اداره كل دامپزشكي شهرستان

8. بخشداران شهرستان

9. دهيار منتخب شهرستان

10 . نماينده انجمن حمايت از حيوانات شهرستان

وظايف كارگروه :

1. برنامه ريزي جهت اجراي مصوبات ستاد مركزي و كارگروه استاني.

2. حمايت و نظارت بر فعاليتهاي شهرداريها و دهياريهاي شهرستان.

3. ارائه پيشنهادات و نظرات و ارسال گزارش عملكرد به كارگروه استاني.

4. برگزاري جلسات منظم (حداقل هر 45 روز يكبار ، جلسات با حضور حداقل 6 نفر از اعضاء رسميت خواهد

داشت).

5. تهيه تعرفه اجراي عمليات كنترل جمعيت به ازاي هر قلاده و نحوه اخذ آن توسط شهرداري

مجري از ساير شهرداري ها و دهياري هاي واقع در منطقه بر اساس دستورالعمل مصوب

كارگروه استان.

تبصره كارگروه استان مي تواند در صورت ضرورت نماينده خود را جهت نظارت به جلسات كارگروه

شهرستان اعزام نمايد.

٧

د ) سطح اجرايي : واحد كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان

واحد با توجه به جمعيت و گستردگي شهر و منطقه تحت پوشش در حوزه معاونت خدمات شهري در

كليه شهرداري هاي كشور به رياست معاون خدمات شهري تشكيل خواهد شد و نسبت به انجام

ارزيابي هاي لازم و تدوين تشكيلات و نيروي انساني مورد نياز اقدام مي نمايد.

تبصره 1- ايجاد مركز كنترل جمعيت حيوانات مزاحم در هر واحد منوط به تصويب كارگروه استان

بوده و در صورتي كه بر اساس مصوبه اين كارگروه مقرر شد عمليات كنترل توسط شهرداري ديگري

در قبال اخذ وجه انجام شود، نياز به تشكيل مركز در شهردار ي نبوده و يك نفر از كارشناسان حوزه

خدمات شهري زير نظر معاون خدمات شهري وظيفه هماهنگي هاي منطقه ايي را زير نظر كارگروه

شهرستان انجام خواهد داد.

تبصره 2- شهرداري واجد كنترل جمعيت حيوانات مزاحم موظف به ارائه خدمات به ساير شهرداريها

و دهياري هاي تابعه با اخذ بهاي خدمات مصوب كارگروه شهرستان مي باشد . اين امر منوط به

درخواست دهيار و تاييد بخشدار و كارگروه شهرستان مربوطه مي باشد.

وظايف واحد:

1. برنامه ريزي جهت كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان بر اساس مصوبات ستاد

مركزي و كارگرو ههاي استاني و شهرستاني.

2. اجراي طرح كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان در سطح شهرها و روستاهاي

منطقه.

3. گزارش دهي مرتب به كارگروه شهرستان.

4. راه اندازي واحد كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان و نظارت بر انجام فعاليتهاي آن.

ماده 4

ضرورت اجراي دستورالعمل كنترل جمعيت سگ هاي ولگرد

1. مهمترين معضلات و مشكلات ناشي از افزايش جمعيت سگهاي ولگرد، شيوع بيماريهاي قابل

انتقال بين حيوان و انسان ، افزايش آن در جمعيت دامي و انسان و انتقال بسياري از بيماري ها از

٨

سگ به انسان مي باشد. از جمله مهمترين آنها مي توان به بيماريهايي نظير هاري ، كيست

هيداتيك، سالك،كالاآزار،لاروهاي مهاجر احشايي بروسلوز و لپتوسپيروز اشاره نمود.

2. سگهاي ولگرد بعنوان يكي از عوامل اصلي حمله و گزش به انسان مطرح هستند كه در موارد

عديده اي گزش انسان توسط سگ ( بدون انتقال بيماري ) منجر به مرگ بالاخص در اطفال

مي گردد.

3. سگهاي ولگرد موجب سلب آسايش عمومي در شهره ا و روستاه ا شده و بعنوان يكي از

مهمترين عوامل آلوده كننده پاركها و تفرجگاه ها مطرح مي باشند.

4. سگها داراي قابليت و پتانسيل توليد مثلي بسيار بالا بوده و به همين علت جمعيت سگهاي

ولگرد در صورت اجرا نشدن برنامه هاي كنترل و مبار زه، سريعاً افزايش يافته كه مخاطرات

فراواني براي شهروندان بدنبال خواهد داشت.

ماده 5

امكانات مورد نياز مركز

الف ) محل نگهداري حيوانات مزاحم

مركز كنترل جمعيت حيوانات مزاحم در شهرداريهاي داراي مجوز كارگروه استاني با مشخصات زير

ايجاد مي گردد :

اين محل با يد در خارج از محدوده مناطق مسكوني كه به تاييد كارگروه شهرستان رسيده باشد

مكانيابي شده و واجد مشخصات زير باشد :

1. فضاي مسقف شامل يك واحد اداري (شامل اتاق كار، سرويس بهداشتي، حمام) با تجهيزات

گرمايشي، سرمايشي، آب، برق و ...، كارگاه عملياتي ( جهت عمليات معاينه ، ساير اقدامات

بهداشتي و مرگ با ترحم مجهز به سيستم تهويه ، كف و ديوارها قابل شستشو و سيستم دفع

فاضلاب مناسب و بهداشتي باشد ) به وسعت حداقل 50 مترمربع ، نيز اتاق نگهباني و محل

مناسب براي نگهداري مواد غذايي سگها مي باشد.كه از واحدهاي پيش ساخته نيز مي توان به

عنوان فضاي مسقف استفاده نمود.

2. عرصه فضاي باز (محوطه) به وسعت حداقل 300 مترمربع كه دو نوع قفس شامل قفس

نگهداري جهت نگهداري موقت حيوانات صيد شده و قفس قرنطينه جهت نگهداري موقت

٩

حيواناتي كه توسط دامپزشك غير مفيد تشخيص داده شده و بايد با روش مرگ با ترحم

معدوم گردند،در آن پيش بيني مي شود.همچنين لازم است ظروف غذاخوري و آب خوري با

قابليت شستشو و ضد عفوني در قفسها پيش بيني گردد.نوع غذاي مصرفي حيوان با صلاحديد

دامپزشك مركز تعيين م يگردد.

3. مشخصات قفس هاي نگهداري و قرنطينه :

جنس : ميلگرد به قطر بين 20 14 ميلي متر و فنس محافظ مناسب.

1 متر . *1* ابعاد : به ازاي هر قلاده 1

تعداد قفس ها با توجه به برآورد تقريبي تعداد سگ هاي موجود منطقه و پيش بيني تعداد

صيد در روز تعيين خواهد شد .كه اين ميزان حداقل شامل 10 قفس نگهداري، 5 قفس

جهت قرنطينه و 5 قفس نگهداري براي سگهاي مفيد خواهد بود.

ب ) واحد زنده گيري:

واحد زنده گيري سگهاي ولگرد با حضور افراد زير تشكيل مي گردد:

1. راننده يك نفر

2. نيروي كارگر كارآزموده دو نفر

3. كاردان دامپزشكي يك نفر

4. دامپزشك بعنوان مسئول فني طرح (مستقر در مركز كنترل)

5. مامور تيرانداز با سلاح بيهوشي ( در صورتيكه ماموريت زنده گيري با اسلحه بيهوشي به تيم

واگذار شده باشد)

تعداد واحد زنده گيري براساس گستردگي منطقه مورد عمل،برآورد تعداد سگهاي ولگرد،الويت هاي

زماني اجراي طرح و غيره تعيين خواهد شد.

ج ) تجهيزات و لوازم مورد نياز :

تجهيزات زنده گيري شامل :

١٠

1. تور زنده گيري : تور به طول 5 الي 10 متر و به عرض 1 الي 2 متر كه جنس آن

پلاستيكي،كتان،منسوجات طبيعي و مشابه آن مي باشد و هر واحد مي بايست يك عدد از اين

تورها را همراه داشته باشد.

2 متر بوده / 2. دستگاه مهار سگ : اين دستگاه يكي از مهمتر ين تجهيزات واحد به طول 2 الي 5

و شامل يك ميله فلزي آهني با دهانه مهار دايره اي به قطر 4 الي 50 سانتي متر ( دو دستگاه

در هر واحد لازم است ).

3. قلاده و پوزه بند : تعداد 10 عدد پوزه بند و قلاده براي هر واحد.

4. پا بند پلاستيكي يكبار مصرف : به تعداد 20 عدد پابند به همراه داشته باشد.

1 و با جنس مناسب و مستحكم كه درب آن بصورت كشويي از *1/2* 5. قفس زنده گيري : قفس به ابعاد 2

بالا و به نحوي تعبيه مي گردد كه هنگام استفاده حيوان از مواد غذايي داخل قفس ، درب آزاد شود.

6. خودرو: ترجيح اً وانت نيسان كه بايد به طور كامل مسقف باشد( براي هر واحد).

تجهيزات حفاظت فردي شامل :

1. لباس كار يكسره و متحدالشكل به رنگ آبي كمرنگ براي كليه افراد واحد. (از جنس برزنتي و نيز استفاده

از لباس فصل مناسب براي كاركنان )

2. دستكش هاي برزنتي بلند به تعداد 2 جفت در هر واحد.(دستكشهاي مخصوص كار،قابل شستشو و ضد

عفوني (به تعداد مورد نياز)و دستكشهاي يك بار مصرف (يك بسته در دو ماه ) براي كليه افراد واحد.)

3. پوتين يا كفش هاي ايمني ( 2 جفت در سال ) براي كليه افراد واحد.

4. ماسك يكبار مصرف به تعداد 1 بسته در ماه براي كليه افراد واحد.

5. كلاه نقابدار ( 2 عدد در سال ) براي كليه افراد واحد.

6. عينك ايمني (يك عدد در سال) براي كليه افراد واحد.

تجهيزات بهداشتي :

1. موادگندزدا مناسب جهت شستشوي خودروي حمل سگهاي صيد شده.

2. كيسه پلاستيكي با ضخامت.

3. مواد شوينده

١١

تبصره 1 در صورت اعلام نياز مركز به كارگر وه شهرستان ، ارائه آموزشهاي لازم درخصوص نحوه

رعايت اصول بهداشتي برعهده كارشناسان مركز بهداشت شهرستان خواهد بود.

تبصره 2 به منظور جلوگيري از اثرات ناشي از اكتوپارازيتهاي سگهاي معدوم شده بر كاركنان و

محيط اطراف اجراي برنامه سمپاشي با نظارت مراكز بهداشتي در محل مركز نگهداري حيوانات

مزاحم الزامي مي باشد.

تبصره 3 نظارت بر حسن اجراي اصول بهداشتي بر عهده مركز بهداشت شهرستان خواهد بود.

- ماده 6

آمادگي قبل از عمليات :

به منظور ايجاد شرايط مناسب قبل از عمليات زنده گيري و كنترل جمعيت سگهاي ولگرد و

بلاصاحب فعاليتهاي زير بايد انجام گيرد :

1 6 اطلاع رساني

قبل از هرگونه اقدام اجرايي درخصوص زنده گيري سگ هاي ولگرد لازم است اطلاع رساني

مناسب (از قبيل تهيه و توزيع بروشور، نصب پلاكارد و غيره ) توسط شهرداري و دهياري مربوطه

انجام گيرد .همچنين لازم است نشانه (آرم) واحد ابلاغي ستاد مركزي ( طي دستورالعمل هاي

بعدي ابلاغ مي گردد ) بر روي البسه، بروشورهاي تبليغاتي و بدنه ماشين آلات كليه مراكز فعال در

كشور چاپ گردد.

2 6 مراقبتهاي بهداشتي و پزشكي:

به منظور پيشگيري از سرايت بيماري و تعديل اثرات گزش احتمالي سگها ، مسئول مركز كنترل

موظف است پرسنل و را تحت پوشش مراكز بهداشت و درمان شهر قرار داده تا اقدامات ذيل در مورد

آنها انجام پذيرد :

پرسنل قبل از آغاز كار جهت بررسي صلاحيت پزشكي به پزشك متخصص طب كار

معرفي گردند.

١٢

تشكيل پرونده بهداشتي و صدور كارت سلامت براي پرسنل پس از تاييد متخصص

طب كار

انجام آزمايشات تشخيص پزشكي شامل :

الف) آزمايش خون ، شمارش سلولهاي خوني و سديمانتاسيون

ب ) آزمايش ادرار و مدفوع

انجام اقدامات پيشگيري شامل :

الف ) واكسيناسيون كزاز : در صورتي كه فرد قبلاً واكسن كزاز را دريافت كرده باشد و كمتر از پنج

سال از تزريق آن گذشته باشد ني ازي به تزريق مجدد واكسن نمي باشد اگر بيش از 5 سال از

كافي است ، در غير اين صورت به منظور d.T واكسيناسيون گذشته باشد يك دوز واكسن كزاز از نوع

ايجاد ايمني كامل مي بايست واكسن كزار در زمان صفر ( اولين مراجعه ) ، يك ماه و سپس پنج ماه

بعد به فرد تزريق شود .

ب ) واكسيناسيون هاري : تزريق واكسن هاري در سه نوبت در روزهاي صفر ، هفت و بيست و يك (

يا بيست و هشتم ) انجام پذيرد . در صورتي كه مصون سازي فوريت نداشته باشد مي توان واكسن

هاري را در روزهاي صفر ، بيست و هشت و پنجاه و شش تزريق نمود ، در مواردي كه واكسيناسيون

انجام شده است بايد هر ساله يك نوبت واكسن هاري را به عنوان يادآوري تزريق نمود . در صورت

بروز حيوان گزيدگي انجام درمان و پيشگيري مورد بلافاصله به مركز بهداشت ارجاع گردد.

3 6 آموزش اصول بهداشت شامل :

الف ) مسئول مركز كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان موظف است تمهيدات لازم را

جهت رعايت ضوابط بهداشتي و ايمني در كليه مراحل فرآيند كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به

انسان با همكاري مراكز بهداشتي و درماني بعمل آورد.

ب ) ضوابط بهداشت و ايمني خودروي انتقال سگهاي صيد شده : خودرو نيسان وانت آبي رنگ

داراي باربند پوشيده با با امكانات ويژه ، حتي المقدور باربند به صورت قفس فلزي كه سگهاي صيد

١٣

شده قادر به خروج از آن نباشند . كف و ديواره هاي خودرو قابل شستشو باشد كه هر روز پس از اتمام

برنامه صيد و تحويل به جايگاه موقت و قبل از ورود به شهر كاملاً شستشو و ضد عفوني شوند .

روكش صندلي قابل شستشو باشد تا به راحتي بتوان در پايان هر هفته انها را نظافت نمود ، وسيله

نقليه بايد به جعبه كمكهاي اوليه و به مقدار كافي دارو ،آب ، صابون و مواد ضد عفوني جهت استفاده در

گزش احتمالي توسط حيوان مجهز باشد.

تبصره آموزش هاي لازم در خصوص رعايت حقوق حيوانات توسط انجمن حمايت از حيوانات به

پرسنل هاي واحد اجرايي ارائه مي گردد.

ماده 7

مراحل اجراي عمليات كنترل سگ هاي ولگرد

الف) شناسايي كانون هاي وفور سگهاي ولگرد :

با توجه به كانون هاي عمده تجمع سگهاي ولگرد از قبيل مراكز تجميع ضايعات و پسماند ، ميادين

ميوه و تره بار ، اماكن مخروبه ، فضاهاي باز اطراف منازل ، حواشي كشتارگاه هاي دام و طيور ،

حواشي بيمارستانها ، پادگانها ، پاركها ،دانشگاه ها ، خوابگاه ها ، زمينهاي باير و داير و غيره لازم است

با شناخت كافي از عادات و غرايز سگ اقدامات ذيل توسط مركز كنترل بعمل آيد :

1. شناسايي كانون هاي تجمع سگ هاي ولگرد در شهر.

2. ايجاد امكانات لازم جهت استفاده از اطلاعات مردمي (اختصاص شماره تلفن و اعلام عمومي

آن ).

3. تهيه فيلم و عكس از كانونهاي وفور سگهاي ولگرد.

4. علامت گذاري كانونهاي وفور بر روي نقشه منطقه.

5. اولويت بندي زماني و مكاني اجراي عمليات با توجه به تعداد جمعيت سگهاي ولگرد در كانونها

و حساسيت منطقه.

ب ) عمليات اجرايي صيد سگهاي ولگرد :

پس از شناسايي كانو ن هاي وفور و تامين مقدمات قبل از عمليات ، واحد زنده گير با در دست داشتن

برنامه كاري مدون د ر سطح منطقه مورد نظر شروع به گشت زني مي نمايند و پرسنل واحد هاي فوق با

١٤

لوازم و تجهيزات زنده گيري، تجهيزات بهداشتي ، تجهيزات عمومي و تجهيزات آموزش و اطلاع

رساني ( بروشور و پلاكارد ) به يكي از روش هاي زير اقدام به زنده گيري مي نمايند:

1. استفاده از دستگاه مهار:

در صورتي كه عامل مزاحمت ( سگ ) خطري از نظر گزش و غيره به همراه نداشته باشد ضمن

نزديك شدن با استفاده از دستگاه مهار(كچر) حيوان صيد مي شود.

2. استفاده از تور مهار:

در بعضي موارد عامل مزاحمت ( سگ ) اجازه نزديك شدن را به پرسنل زنده گير نمي دهد و امكان

فرار بسيار زياد است به همين دليل پرسنل ياد شده نمي توانند از دستگاه مهار استف اده لازم را

ببرند،جهت صيد اين سگ ها از تور مهار استفاده مي شود.

3. استفاده از قفس زنده گيري:

در حواشي بافت هاي مسكوني و كانون تجمع كه دور از دسترس مردم مي باشد و مامن مناسبي

براي سگهاي ولگرد است و نمي توان از دستگاه و تور مهار استفاده نمود، قبل از غروب آفتاب

قفس هاي زنده گيري را نصب و به هنگام طلوع خورشيد جهت جمع آوري قفس اقدام شود.

تبصره بعد از صيد حيوان به يكي از رو ش هاي فوق، ابتدا با تزريق عضلاني كتامين و

آسپرومازين حيوان بيهوش و سپس به خودرو منتقل مي شود.

4. استفاده از سلاح بيهوشي :

در شهرهاي بزرگ و روستاهايي كه امكان صيد سگهاي ولگرد با يكي از روش هاي سه گانه فوق

ميسر نباشد (تشخيص اين امر به عهده كارگروه شهرستان مي باشد ) واحد مجاز به استفاده از

سلاح بيهوشي مناسب مي باشد كه در اين صورت مامور تيرانداز تيم را همراهي خواهد نمود.

مشخصات مامور تيراندار :

مامور تيرانداز را با تشخيص كارگروه شهرستان و تاييد مراجع قانوني ( حراست شهرداري و

نيروي انتظامي ) مي تواند از بين افراد زير را انتخاب كرد :

1. نيروهاي شهرداري

١٥

2. ميرشكاران مورد تاييد سازمان حفاظت محيط زيست

3. افراد نيروي انتظامي

مشخصات سلاح بيهوشي:

با عنايت به عدم در دسترس بودن سلاح بيهوشي مناسب در داخل كشور سازمان شهرداريها و

دهياريهاي كشور بررسيهاي لازم درخصوص نوع سلاح بيهوشي مناسب و نحوه تامين آن را بعمل

آورده و مشخصات سلاح هاي پيشنهادي را به ستاد مركزي ارائه و ستاد مذكور نسبت به انتخاب

اسلحه مناسب اقدام لازم را بعمل مي آورد.

سلاح بيهوشي بايد واجد حداقل مشخصات زير باشد :

داراي برد مناسب حداقل 50 متر

قابليت كاربرد در تمام اقصي نقاط كشور

امكان تامين مواد مصرفي در داخل كشور (سرنگ بيهوشي و ...)

داراي مشخصات فني مناسب مورد تاييد ستاد

داراي تجهيزات فني مناسب جهت افزايش كارايي سلاح

نحوه تامين سلاح بيهوشي:

كارگروه شهرستان بعد از انجام بررسي هاي لازم در خصوص نياز به سلاح بيهوشي ، تعداد سلاح

مورد نياز را با در نظر گرفتن امكان استفاده مشترك و نوبتي مناطق برآورد نموده و جهت تاييد نهايي

به كارگروه استان ارسال مي نمايد. كارگروه استاني پس از جمع بندي، تعداد كل سلاح مورد نياز را به

ستاد مركزي كنترل جمعي ت حيوانات ناقل بيماري به انسان اعلام خواهد نمود .سازمان شهرداريها و

دهياريهاي كشور پس از بررسي ، تاييد و برآورد تعداد كل سلاح مورد نياز كشور توسط ستاد مركزي

اقدام به اخذ مجوزهاي لازم و تهيه سلاح بيهوشي مناسب كرده و با پرداخت بخشي از هزينه سلاح

توسط شهرداري ( ميزان آن متعاقباًاعلام خواهد شد ) سلاح را تحويل شهرداري هاي معرفي شده

توسط كارگروه خواهد داد.

١٦

و ) حمل سگهاي صيد شده :

پس از صيد سگهاي ولگرد توسط پرسنل مجري و با رعايت نكات ايمني ، بهداشتي و اخلاقي كه

قبلا اشاره شده است سگهاي صيد شده در ماموريتهاي روز انه و ماموريتهاي شبانه به مركز نگهداري

انتقال داده مي شوند تا اقدامات لازم جهت تعيين تكليف سگهاي صيد شده توسط واحد ذيربط صورت

پذيرد.

ز ) مكانيسم غربالگري سگ هاي صيدشده و شناسايي سگهاي مفيد و غير مفيد :

پس از جمع آوري سگهاي ولگرد از سطح شهر و روست ا و انتق ال آنها به قفس نگهداري موقت در

مركز نگهداري ، عمليات معاينه ، تشخيص و تفكيك سگ هاي اصيل و سگ هاي آلوده زير نظر

دامپزشك انجام مي شود و سگ هاي ولگرد آلوده و غير مفيد از سگ هاي اصيل مفيد تفكيك و

سگ هاي مفيد توسط دامپزشك واكسيناسيون و قرنطينه شده، پس از طي دوره قرنطينه ، نصب قلاده

و شناسنامه دار كردن سگ به مراكز يا افراد متقاضي پس از اخذ تعهد از آنها درخصوص نگهد اري

مناسب حيوان و عدم رهاسازي ، انجام دوره اي معاينات و مراقبت هاي بهداشتي لازم تحويل

مي شود.سگ هايي كه بعنوان سگ گله به افراد واگذار مي شود قبل از واگذار ي توسط دامپزشك

عقيم سازي خواهند شد.

تبصره در صورتيكه حيوانات وحشي غير از سگ و گربه در قفس زنده گيري به تله افتاد، بايد حيوان

مذكور به اداره كل حفاظت محيط زيست استان و يا شهرستان مربوطه تحويل گردد.

ح ) روشهاي مرگ با ترحم سگهاي غير مفيد

جهت معدوم سازي سگ هاي بلااستفاده و غيرمفيد ، ابتدا با تزريق عضلاني كتامين و اسپرومازين ،

حيوان بيهوش و سپس با تزريق تركيبات بنزوديازپين وريدي بدون احساس هيچگونه دردي دچار

مرگ مغزي ، قلبي و تنفسي مي شوند.

ت) طريقه حمل لاشه سگهاي تلف شده:

١٧

پس از كنترل جمعيت سگهاي غير مفيد ، هر لاشه درون يك پلاستيك ضخيم قرار مي گيرد كه قبل

از بستن درب پلاستيك جهت تجزيه سريعتر لاشه درون آن مقدار ي آهك ريخته مي شود و سپس

درب پلاستيك را محكم بسته و به وسيله يك وانت نيسان مسقف به محل دفن بهداشتي منتقل

مي شوند.

ي ) دفن بهداشتي لاشه ها

لاشه سگ پسماند ويژه تلقي شده و محل دفن لاشه ها در مكاني كه بايد به تاييد اداره كل حفاظت

محيط زيست و مركز بهداشت شهرستان برسد مكانيابي مي گردد.

مشخصات محل دفن به شرح زير مي باشد:

1. حفر ترانشه به عمق 5 متر و عرض حداكثر 3 متر و يا متناسب با عرض بيل ماشين ح فار و

طول آن متناسب با حجم لاش هها.

2. بايد در كف ترانش ه آهك ريخته شود سپس لايه اي از خاك به ضخامت 40 سانتي متر روي

آن قرار مي گيرد بعد لاشه ها داخل گودال ريخته شده و پس از يك لايه 40 سانتي متري ديگر

از خاك ، مقدار ديگري آهك به آن اضافه شده و به ترتيب فوق، لايه بعدي لاشه ها و

2 متر / 2 متر ادامه پيدا كرده و 5 / لايه هاي خاك و آهك اضافه شده و دفن تا ارتفاع 5

باقيمانده به صورتي پر مي شود كه خاك روي آن به صورت كپه شده درآيد ،خاك باقيمانده

پس از نشست حفره به روي آن اضافه خواهد شد . همچنين محل دفن لاشه ها بايد

علامت گذاري گردد.

3. فاصله كف ترانشه دفن با سطح آبهاي زيرزميني بايد حداقل از 1 متر بيشتر باشد.

تبصره در شهرها و روستاهاي كوچك و در مناطقي كه امكان هدايت سگ هاي ولگرد به خارج از

بافت شهري و روستايي امكانپذير مي باشد و واحد كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان

مي تواند حداكثر به مدت يكسال از ابلاغ اين دستورالعمل با تاييد شوراي تامين استان و اعلام به

ستاد مركزي با در نظر گرفتن كليه جوا نب، امنيتي، بهداشتي و محيط زيستي اقدام به كنترل جمعيت

به روش سلاح گرم با استفاده از سلاح ساچمه زني مناسب نمايد.و لازم است در اين مدت برنامه ريزي

لازم جهت ايجاد تاسيسات و امكانات مورد نياز جهت اجراي طرح زنده گيري بعمل آيد .شايان ذكر

١٨

است استفاده از سلاح گرم پس از يكسال ممنوع و در شرايط خاص منوط به ارائه توجيهات كافي ،

تاييد شوراي تامين استان ، كارگروه استاني و ستاد مركزي مي باشد.

ماده 8

تبعات احتمالي كنترل جمعيت سگهاي ولگرد بر روي اكوسيستم منطقه،نسل حيوان و همچنين تاثير

بر جمعيت ساير حيوانات مزاحم كنترل شونده توسط سگ (بخصوص گرگ در مناطق كوهستاني ) به

صورت دوره اي (هر سال يكبار ) توسط كارگروه هاي شهرستاني و استاني با محوريت اداره كل

حفاظت محيط زيست استان بررسي و نتايج به ستاد مركزي ارسال گردد.

ماده 9

واگذاري عمليات كنترل جمعيت سگهاي ولگرد به بخش خصوص و تشكل هاي مردمي :

اولويت انجام عمليات كنترل جمعيت سگهاي ولگرد ، واگذاري آن به بخش خصوصي و تشكل هاي

زيست محيطي مي باشد و كارگروه شهرستان امكان سنجي لازم را جهت واگذاري عمليات به بخش

خصوصي انجام و درصورت شناسايي بخش خصوصي و تشكل زيست محيطي واجد تواناي يهاي لازم

از نظر تامين نيروي انساني كارآمد ، تجهيزات فني و غيره ، واگذاري پس از طي مراحل قانوني انجام

خواهد شد . در غير اين صورت كارگروه شهرستان نسبت به تعيين مناطق و محل مناسب جهت ايج اد

محل كنترل جمعيت سگهاي ولگرد و بلاصاحب نسبت به كارگروه استاني و شهرداري متولي

عمليات در سطح منطقه و پيشنهاد آن به كارگروه استاني اقدام نمايد.لازم به ذكر است شهرداري

مجري يا بخش خصوصي ، هزينه مربوط به عمليات را براساس تعرفه اي كه به تصويب كارگروه

شهرستان مي رسد از ساير شهرداريها و دهياري هاي ذينفع اخذ خواهد نمود.

ماده 10

نظارت بر اجراي دستورالعمل

١٩

مسئوليت نظارت عالي بر اجراي اين دستورالعمل در سطح كشور بر عهده ستاد مركزي كنترل

جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان و در سطح استان بر عهده كارگروه استاني و در سطح

شهرستان بر عهده كارگروه شهرستان و در سطح شهر بر عهده شهرداري مي باشد.

ماده 11

اين دستورالعمل هر دوسال يكبار توسط ستاد مركزي كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري

به انسان، قابل اصلاح و

به روزرساني مي باشد.

ماده 12

87 به تصويب اعضاء ستاد /7/ اين دستورالعمل در 12 ماده و 13 تبصره تنظيم و در تاريخ 11

مركزي كنترل جمعيت حيوانات ناقل بيماري به انسان رسيد.

نام و نام خانوادگي نام و نام خانوادگي

نماينده سازمان دامپزشكي كل كشور نماينده سازمان حفاظت محيط زيست

نام و نام خانوادگي نام و نام خانوادگي

نماينده دفتر امنيتي وزارت كشور نماينده معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري

نام و نام خانوادگي نام و نام خانوادگي

نماينده عمليات پليس پيشگيري ناجا نماينده اسلحه و مهمات ساحفاجا

نام و نام خانوادگي نام و نام خانوادگي

نماينده دادستان كل در امور اسلحه و مهمات نماينده وزارت جهاد كشاورزي

٢٠

نام و نام خانوادگي نام و نام خانوادگي

نماينده انجمن حمايت از حيوانات نماينده شركت ساماندهي صنايع و مشاغل

شهرداري تهران

نام و نام خانوادگي

نماينده مركز مديريت بيماريهاي وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشكي كشور

نام و نام خانوادگي

نماينده مركز سلامت محيط و كار وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشكي كشور

نام و نام خانوادگي

نماينده دفتر امور اجتماعي وزارت كشور نمايندگان سازمان شهرداريها و دهياريهاي كشور





نظر شما



نام:
ایمیل:  
وب سایت:
نظر*: